ZBSS 4 daagse

ZBSS 4 daagse cursusprogramma:
Meer van de zee begrijpen, meer plezier hebben: algemene zeebiologische cursus over de Middellandse Zee en de Adriatische Zee, (de cursus wordt aangepast aan het niveau van het publiek, kan hij worden aangehouden voor schoolklassen. Verandering en aanpassingen aan uw wensen zijn mogelijk. ZBSS = Zee Biologische Seminar Scholen)

Belangrijk:
Bij onze zeebiologische cursussen worden geen grote dieren gedood. Bij kleine planktonorganismen kunnen we dit niet voorkomen, maar in deze gevallen hebben de proefnemingen geen negatieve uitwerkingen op het ecosysteem. Wanneer we individuele dieren uit de zee wegnemen, dan alleen op een wijze dat we de dieren ontzien en voor een korte tijd voor lesdoelen. Alle dieren worden naderhand snel weer in hun passende leefomgeving teruggezet.
Opdeling in afzonderlijke groepen: •Alle deelnemers lopen het gehele programma door( zoals onder beschreven), maar er worden nog eens naar ieders interesse 4 speciale belangengroepen gevormd. De thema's van de 4 groepen zijn: 1 Vissen, 2e Littoral habitat, kust, 3 Plankton en 4 Zandbewoners. Op de derde avond rapporteren deze werkgroepen hierover in de vorm van een korte presentatie.

1ste dag

Leerdoel: een eerste inzicht in de onderwaterwereld van de Middellandse Zee te krijgen, inzicht in de twee grote leefgebieden, open water en zeebodem zo ook hun bewoners en betekenis begrijpen

Tijd	Thema
9.00	Begroeting. Indeling van werkgroepen. Algemene inleidingvoor de Middellandse Zee en zijn leefgebied. PP-Presentatie 30 min.
9.30	Vragenronde aan de groep: Welke vragen hebben jullie, wat interesseert jullie in het bijzonder, welke verwachtingen hebben jullie van de cursus en de cursusleider?15 min
9.45	Habitat Pelagische (open zee, het open water) en het plankton als de basis van het marine voedselweb. PP-presentatie, 30 min.
10.15	Snelle kennisquiz over een thema, 5 min (op speelse wijze). 3 tot 5 winnaars worden aangewezen
10.20	Pauze
10.30	Trip met de motorboot “plankton trekken”, 15 min (de winnaars van de kennisquiz kunnen meevaren.
ca. 10.50	Praktische uitwerking van de planktonproef, microscopie, omschrijving van het planktonorganisme. Iedere deelnemer moet 3 uitgekozen planktonorganisme tekenen en deze tekening vakkundig beschrijven. Samenvatting in een systematische formulierenlijst: Welke diersoorten ( of “levensvormen”) zijn er vertegenwoordigd? ca. 60 min.
ca. 12.00	Middagpauze
14.00	Benthalische habitat (van de zeebodem). PP-Presentatie, 45 min. Tegelijk theoretische inleiding voor een snorkelduik.
14.45	Voorbereiding voor een snorkelduik met de gehele groep, 15. min
15.00 – 16.00	Snorkelduik in de zee onder leiding van een van de cursusleiders in het leefgebied “primaire harde bodem” (huisrif). Maken van digitale foto’s.
16.30 – 18.00	Analyse van de snorkelduik, eerste oriëntatie in de onderwaterwereld van de Middellandse Zee, herkenning van de verschillende leefwijzen (bv. sedentair of mobiel), eetgewoontes (bv. binnen en buiten filteraars, grazers, predators e.a.).
18.00 – 20.00	Pauze, avondeten
20.00	Spannende onderwater documentatiefilm met commentaar, vragenronde en discussie.

2^de dag.

Leerdoel: De organismewereld van de Middellandse Zee, de micro-organismen, planten en dieren begrijpen. Het leren kennen van de overgangszone tussen land en zee

Tijd	Thema
9.00	Inleiding in het systematische overzicht van alle zeebewoners, virussen, bacteriën, diverse protozoa, algen, zeegrazers, dierenrijk tot de zeezoogdieren. Wat zijn dieren, wat zijn planten? Zijn er paddenstoelen in de zee? PP-presentatie, 60 min.
ca. 10.15 bis 12.00	Snorkelduik met de gehele groep, fotografische documentatie van een zo groot mogelijk aantal zeeorganismen. Individuele demonstratie objecten worden verzameld. Eerste analyse en nabespreking aan het strand, definitieve analyse in de middag.
12.00	Middagpauze
14.00 – 16.30	Analyse van de verzamelde monsters, hun waarneming met binoculair en microscoop.
	‘s Avonds vrij.

3^de dag.

Leerdoel De marine ecologie begrijpen, de relaties tussen de verschillende onderdelen van het ecosysteem, de voedselketen, de ontelbare interacties. In dit hoofdstuk wordt speciaal een leefgebied getoond, bv. bij een leefgemeenschap: ruimte van de zandbewoners en zandbewoners.

Tijd	Thema
9.00	Inleiding in de marine ecologie: Niet alleen de afzonderlijke delen, maar het geheel begrijpen. Eten en gegeten worden – marine voedselketens. PP-Presentatie, 45 min.
ca. 9.50 – 10.30	Monsternemingen van het leefgebied, zandgrond. Onttrekking van de organismen uit de zandmonsters. Hier leeft verborgen een van de verbluffende en rijkste leefgemeenschap van de zee, zij vertegenwoordigen talrijke diersoorten die in miniatuuruitgave vertegenwoordigd zijn.
10.45 – 12.00	Analyse van de monsters, onderzoek van de monsters met het binoculair en microscoop. Iedere deelnemer moet 3 uitgekozen zandbewoners tekenen en deze tekening vakkundig beschrijven. Samenvatting in een systematische formulierenlijst: Welke diersoorten ( of “levensvormen”) zijn er vertegenwoordigd?
12.00	Middagpauze
14.00	De vissen van de Middellandse. Inleiding in het onderwerp. PP-Presentatie, 60 min.
15.00	Snorkelduik in de zee met de gehele groep en als het zwaartepunt “vissen:” Relaties tussen vorm, kleur herkennen, zwemmanieren, eten en levensstijl herkennen. Fotografische documentatie van een zo groot mogelijke aantal vissoorten. Eerste analyse en nabespreking aan het strand, definitieve analyse gelijk aansluitend op het veldstation.
16.30 – 18.00	Evaluatie van wat we gezien en gefotografeerd hebben. Een samenvatting van een systematische lijst van soorten (de soorten in de systematische verbondenheid, zoals familie en klassen samenvatten).
18.00 – 20.00	Pauze, avondeten
20.00	Korte presentatie van de 4 groepen (ieder 15 minuten), ze geven hun waarnemingen aan de anderen. Discussie en vragenronde.

4^de dag
Leerdoel: Geselecteerde en spannende hoofdstuk in oceanografie. De alarmerende milieusituatie in de Middellandse Zee. Wat kunnen we doen?

Tijd	Thema
9.00	De grootste dieren van de Middellandse Zee: zeeschildpadden, haaien en roggen, grote beenvissen, walvissen en dolfijnen, monniksrobben. De vissen van de Middellandse zee en hun belangrijkste familie. Alle grote dieren van de Middellandse zee zijn met uitsterven bedreigd! De dolfijnen van de Noord Adriatische Zee. PP-presentatie, 60 min.
10.00 – 10.30	Korte pauze
10.30 – 12.00	Snorkelduik in de zee met de gehele groep en als het met het speciale thema “Blok en puin gebied en haar bewoners, Schildvissen”.
12.00	Middagpauze
14.00 – 15.00	Analyse van het verzamelde materiaal van de morgen, onderzoek van de monsters met het binoculair en microscoop. Iedere deelnemer moet 3 uitgekozen dieren tekenen en deze tekening vakkundig beschrijven. Samenvatting in een systematische formulierenlijst: Welke diersoorten ( of “levensvormen”) zijn er vertegenwoordigd?
15.00 – 16.00	De Middellandse Zee en jij: de bedreigende milieusituatie van de Middellandse Zee gepresenteerd op beeld. Wat kunnen wij daartegen doen? Open discussie uur.
16.00 – 17.00	Samenvattende PP- lezing met beelden van de cursus, met evaluatie van wat is gezien met een grondige uitleg van elk onderwerp.
17.00 – 18.00	Wetenschapsquiz op speelse wijze (anoniem, wordt niet gewaardeerd). Ieder kan zijn vragenlijst met de juiste antwoorden houden.
20.00	Gezellig samen zijn van marinebiologen op de kust.